اگر زوج نتوانست نفقه بدهد ، حاكم وى را حبس مىكند تا توانا شود . آراى فقيهان شيعه 1 . شيخ طوسى : در صورتى كه زوج توانا باشد نفقه بدهد ولى ندهد ، حاكم وى را موظف به اداى نفقهء زن مىكند اگر نداد ، او را وادار مىسازد . اگر زير بار نرفت وى را به حبس مىافكند تا بر زوجه انفاق كند . « 1 » 2 . همو : وقتى نفقه ، نفقهء روزانه يا مخارج اضافه بر يك روز ، براى زوجه يا ديگر منسوبان بر مرد واجب شد و مرد از دادن آن خوددارى كرد ، حاكم وى را ملزم مىكند بدهد ، اگر نداد ، او را حبس مىكند ، اگر بازهم نداد در صورتى كه چيزى از جنس نفقه دارد [ حاكم برمىدارد و ] به واجب النفقه مىدهد و اگر از غير جنس باشد آن را از طرف او مىفروشد و به واجب النفقه مىدهد . شافعى هم همين نظر را داده است . ابو حنيفه گفته است : اگر از جنس نفقه چيزى داشته باشد مىدهد و گرنه او را حبس مىكند . . . . « 2 » 3 . محقق حلّى : اگر در پرداخت نفقهء واجب ، تعلل ورزيد ، حاكم وى را مجبور مىسازد ، اگر خوددارى كرد او را حبس مىكند . « 3 » 4 . علّامه حلّى ( در بحث ناتوانى مرد در نفقهء زوجه ) : دارا اگر در دادن نفقه سستى كرد و نداد ، حاكم وى را مجبور مىكند بدهد ، اگر خوددارى كرد ، حبس مىشود تا بدهد . « 4 » 5 . همو : نفقهء نزديكان از اين جهت كه كمك به رفع احتياج است واجب مىشود . . . اگر دارا از انفاق سرباز زد ، براى كسانى كه واجب النفقه هستند ، جايز است اگر دسترسى به حاكم نداشتند ، از مال او به اندازهء احتياج بردارند و اگر دسترسى دارند به او شكايت مىبرند و حاكم وى را ملزم به انفاق مىكند . اگر خوددارى كرد او را به حبس مىاندازد تا انفاق كند . « 5 » 6 . همو : اگر آقا [ صاحب برده ] از دادن نفقه خوددارى كرد ، ملزم مىشود يا نفقه دهد يا بفروشد و فرقى ميان اقسام برده - قنّ [ عبد خالص ] ، مدبّر [ عبدى كه پس از مرگ مولا آزاد

--> ( 1 ) . مبسوط ، ج 6 ، ص 22 ؛ نك : نهايه ، ص 360 . ( 2 ) . خلاف ، ج 5 ، ص 129 ، مسألهء 32 . ( 3 ) . شرائع الاسلام ، ج 2 ، ص 353 . ( 4 ) . تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 49 . ( 5 ) . همان ، ص 50 .